terug

Domeinbos Het Broek

EEN MOZAÏEK VAN BOSSEN EN VIJVERS IN DE OUDE VALLEI VAN DE RUPEL

Even een woordje vooraf: Het Broek is een prachtig waterrijk landschap in een lappendeken van bosjes, vijvers en hooilanden dat menig wandelaar en fietser fascineert en mee de streekidentiteit bepaalt! Naast roofvogels als buizerd, torenvalk en sperwer zijn ook spechten, bosuilen en ijsvogels trouwe gasten. Ook de bever heeft zijn plaatsje opnieuw opgeëist. Het zijn zulke biodiverse plekjes, waar moerasgeesten en elfen wonen, die we moeten koesteren, want waardevolle groene open ruimte wordt in onze verstedelijkte regio helaas steeds schaarser.


Staatsdomein Het Broek met een zeer rijke fauna en flora, gelegen in het westen van het natuurgebied tussen de Mechelsesteenweg en de Rupel, omvat naast een gedeelte voorbehouden aan watersport 144 hectare 61 are bossen, reservaat Arkenbos en vijvers. Oorspronkelijk een ontoegankelijk waterrijk gebied met landduinen, na het indijken van de Rupel tussen 1100 en 1300 werd het gebied niet meer overstroomd en kon men er turf winnen, later werden enkele turfputten gebruikt om vlas te roten. Door de aanplanting van populieren tussen 1920 en 1960 veranderden de lage bosjes in uitgestrekte aanplantingen. Heden recreatiegebied met vier uitgestippelde wandelwegen. In uiterste zuiden van het gebied, op de grens van het broek- en heidegebied: domein kasteel van Blaasveld met ter plaatse van het vroegere kasteel een landhuis uit midden 20ste eeuw. Op het domein: unieke tamme kastanjeboom (castanea sativa) van 300 à 500 jaar oud.

Ten zuiden van het kasteel: Sint-Franciscuskapel, volgens de literatuur opgericht in 1807. Polygonale bakstenen, deels gecementeerde kapel gemarkeerd door steunberen, met rechthoekig uitspringend westkoor en oostelijke puntgevel, leien bedaking. Spitsboogvensters met ijzeren roeden in beschilderde omlijsting. Dito deur met engelenkop op makelaar. Bepleisterd en beschilderd interieur met koepelgewelf. Volgens literatuur 14de-eeuwse altaarsteen afkomstig uit de voormalige slotkapel van het kasteel. Altaarstuk met voorstelling van Sint-Franciscus Xaverius (16de-eeuwse missionaris in Oost-Azië), bij sommige auteurs verkeerdelijk in de 14de eeuw gedateerd.

    


Nagenoeg centraal in het Broek: onthaalcentrum ( zie ook hier ) zogenaamd Scheyvaerthof, eertijds Polderhoeve; voormalige, grondig aangepaste, hoeve met oudere kern uit de 17de of 18de eeuw zie Ferrariskaart), geïntegreerd in nieuwe bouw. Complex geheel van verankerde bakstenen gebouwen met sporen van gedichte muuropeningen, zandstenen omlijstingen en muurvlechtingen; zijtuitgevel met overhoeks topstuk en zandstenen schouderstukken.

In het westen van het Broek aan de Broekweg (parallel aan de Veertienbunderslaan): Kapel van Onze-Lieve-Vrouw van 14 bunders, in 1860 opgericht door Gerard van Bredam. Volgens de overlevering oorspronkelijke devotiekapel van 1760 voor een Mariabeeld dat door de lokale bevolking gevonden werd nadat het door bandieten in de vijver geworpen was; op deze plaats bevriest volgens de volkslegende het water nooit. Bepleisterd en beschilderd kapelletje met gepikte plint, één + twee traveeën op rechthoekige plattegrond onder (achteraan overkragend) pannen zadeldak. Rechthoekige en spitsbogige muuropeningen met ijzeren roeden. Bepleisterd en beschilderd interieur met tongewelf.
Meer over het kapêlleke hier.






Ooit was de Rupel een zeearm, die eeuw na eeuw sedimenten afzette in haar vallei, waaronder heel wat fossielen, vooral uit de ijstijden. Mammoeten, poolvossen, rendieren, oerossen, wilde paarden en Siberische neushoorns waren hier ooit thuis. Het is nog altijd een nat gebied dat, op een paar zandruggen na, twee tot drie meter boven de zeespiegel uitsteekt. 145 ha ervan vormen sinds de jaren 70 van de vorige eeuw een domeinbos van de Vlaamse Gemeenschap. Populieren geven de hoofdtoon aan, maar op de natte gronden heersen de zwarte els en de waterwilg. Met 33 ha vijvers, 150 verschillende vogelsoorten en vele honderden insectensoorten, waarbij de vlinders en libellen een speciale vermelding verdienen.


1. Aan de rechterkant van de parking (gezien vanuit de Broekstraat) bevindt zich de hoofdingang van het domeinbos (1), bij een informatiebord naast een schuilhut, een poortje, een slagboom en een serie pictogrammen. Er staat een paaltje met een rood-geel gekleurde, afgeschuinde kop. Tot aan het Onthaalcentrum volg je de gele wandeling, om te beginnen langs de zuidwestelijke grens van Het Broek. Rechts is het allemaal privé wat de klok slaat, links ligt een zompige strook voor een vijver. Al spoedig loop je vlak langs een vijver en de schilderachtige kapel van de Veertien Bunders. Vroeger werd in Het Broek veel turf gestoken en daardoor zijn er hier veel vijvers. Voorbij een Y-vormige splitsing iets verder, waar je in feite rechtdoor blijft gaan, kom je uit op een dwarsweg. Sla hier links af. Een pijl wijst linksaf naar het Onthaalcentrum, maar je neemt de rechterweg, een fraaie populierendreef, met links de putten van Lacour, parels van natuurschoon. Rechts ligt het privé-domein Lacour, met in het park de dikste tamme kastanje van Vlaanderen. Voorbij de vijver kom je uit op een dwarsweg: kies voor links en wandel tussen een weide en een fraaie rij knotwilgen. Voorbij enkele grote vijvers bereik je een volgende dwarsweg: sla rechts af en meteen sta je bij de herberg ‘Het Fonteyntje’ (2).

2. Sla ter hoogte van de herberg links af. Nog steeds volg je het gele wandelpad. Loop, langs een wit-rode slagboom, een beukendreef in. Op het eind ervan wacht je een Y-vormige splitsing: kies de linkerweg, door een poortje en met een serietje pictogrammen. Je loopt tussen twee vijvers door en de weg is nu geel-blauw gemarkeerd. Dat zal zo blijven tot aan het Onthaalcentrum. Net voorbij de vijvers neem je de eerste weg links. Aan het eerstvolgende kruispuntje van boswegen, voorbij een bruggetje over een sloot, kun je desgewenst nog even rechtdoor lopen naar een vogelkijkhut bij een vijver, maar om de wandeling voort te zetten moet je rechtsaf. Voorbij het met grassen en riet begroeide Klein Broek sla je een dwarsweg rechts in en meteen wandel je door een fraaie dreef, omzoomd met zomereiken. Bij een informatiebord bereik je het Onthaalcentrum (3). Op het Domein Scheyvaerts vind je een boswachtershuis (respecteer de privacy van de mensen die er wonen), het eigenlijke ontvangstcentrum, een blokhut en een speel- en picknickplaats.

3. Iets voorbij het Onthaalcentrum kies je, aan een Y-vormige splitsing, de rechterweg. Je volgt dus de rode wandelweg. Aan je rechterkant ligt een droger stuk van Het Broek, een zogenaamde ‘donk’, een soort zandbank met zomereiken en Amerikaanse eiken. Die laatste dragen grote, diep ingesneden bladeren met een puntige bladrand. Voorbij een open plek en bij een bank buigt het pad naar links af. Het weggetje dat je volgt, is deels omzoomd met gewone vlier. Verderop groeit links af. Het weggetje dat je volgt, is deels omzoomd met gewone vlier. Verderop groeit links af. Het weggetje dat je volgt, is deels omzoomd met gewone vlier. Verderop groeit links een bestand zomerlinde en rechts, op het hoogstgelegen punt van Het Broek, is er een oud bos met in hoofdzaak Amerikaanse eik. Nog wat verder groeit links over de sloot het Arkenbos. Het is een niet toegankelijk natuurreservaat. Via een bruggetje bereik je de plek Hazewinkel (4), met een watersportbaan die aan internationale normen voldoet. een bestand zomerlinde en rechts, op het hoogstgelegen punt van Het Broek, is er een oud bos met in hoofdzaak Amerikaanse eik. Nog wat verder groeit links over de sloot het Arkenbos. Het is een niet toegankelijk natuurreservaat. Via een bruggetje bereik je de plek Hazewinkel (4), met een watersportbaan die aan internationale normen voldoet.

4. Sla de brede asfaltweg links in en volg hem ongeveer 500 m lang, tussen links het Arkenbos en rechts de watersportbaan. Bij een paaltje met rode kop en enkele pictogrammen moet je linksaf opnieuw het domeinbos ingaan. Links bevindt zich nog steeds het Arkenbos. Net voorbij een bank wandel je linksaf het bosgedeelte weer in. Voorbij een zoveelste vijver op je rechterkant bevindt zich een bos dat werd aangeplant op een oude stortplaats. Vervolgens bereik je het laatste kruispuntje van boswegen, waar je rechtdoor blijft gaan, tussen de vijvers door. Ten slotte loop je terug naar de parking aan de Broekstraat.





PRAKTISCH Afstand: 6 km Bewegwijzering: gele wandeling tot Onthaalcentrum, daarna rode wandeling volgen. Vertrekpunt: parking van het Domeinbos in Blaasveld. Blaasveld ligt aan de N16 (Willebroek - Mechelen), iets ten oosten van Willebroek. Waar de Bezelaarstraat zich van de N16 afsplitst, staat een bruin wegwijzertje ‘Het Broek’. Volg het tot aan het volgende pijltje, waar je rechtsaf de Broekstraat inslaat. Je komt uit bij de parking. Aard van de weg: een mengeling van elementair verharde en onverharde boswegen en -paden. Langs de watersportbaan loop je een eind over asfalt. Kan drassig zijn bij of na slecht weer. Dan kun je best rubberlaarzen dragen. Kinderwagens: bij droog weer is deze wandeling geschikt voor (lichte) kinderwagens. Moeilijkheidsgraad: gemakkelijke wandeling.

INFO
Administratief centrum Willebroek
Pastorijstraat 1,
2830 Willebroek
Tel 03 866 90 34
toerisme@willebroek.be www.willebroek.be

Onthaalcentrum Domein Scheyvaerts (in het centrum van het bos): overzichtelijke tentoonstelling over Het Broek. Geopend van april tot en met oktober op zondag van 14.00 tot 17.00 u; overige maanden: enkel op verzoek. Gesloten op feestdagen. Tel. 03/886 92 92.